آیا دچار افسردگی و اضطراب شدهاید و داروها و رواندرمانی نمیتوانند در بهبود شرایطتان به شما کمک کنند؟ خبر خوب اینکه نوروتراپی که با نامهای بیوفیدبک نوار مغز، نوروفیدبک یا بازخورد عصبی نیز شناخته میشود، یکی از جدیدترین روشهای درمان افسردگی و اضطراب است و محبوبیت آن روزبهروز افزایش مییابد. در ادامه، به شما خواهیم گفت چگونه این روش درمانی میتواند به درمان افسردگی و اضطراب کمک کند.
نوروتراپی چیست؟
نوروتراپی به بیماران کمک میکند تا عملکردهای مغز خود را بدون مصرف دارو و با استفاده از دستگاههای خاصی، بهبود دهند. اگر این درمان توسط متخصصی آموزشدیده در کلینیکهای معتبری مانند کلینیک پزشک اول انجام شود، روشی غیرتهاجمی، بدون درد و ایمن برای شما خواهد بود.
در نوروفیدبک، ابتدا فعالیت لحظهای مغز با کمک دستگاههایی مانند الکتروانسفالوگرافی یا تصویربرداری تشدید مغناطیسی عملکردی، در صفحهای نمایش داده میشود تا بیمار بتواند آن را مشاهده کند. سپس پزشکان به افراد آموزش میدهند چگونه با مشاهده فعالیت لحظهای مغز، بتوانند تمرین کنند و فعالیت امواج مغزی خود را بهبود دهند.
برای مثال، امواج مغزی آلفا با آرامش ذهن و امواج مغزی بتا با تمرکز و توجه مرتبط هستند. اگر کاهش اضطراب، هدف بیمار باشد، پزشک به افراد آموزش میدهد چگونه امواج مغزی آلفا را تولید کنند. همچنین اگر بهبود اختلال کمبود توجه بیشفعالی، هدف بیمار باشد؛ پزشک از او میخواهد تولید امواج مغزی بتا را تمرین کند.
علاوه بر انواع نوروفیدبک، از روشهای تحریک عصبی مغز مانند تحریک مغناطیسی و تحریک الکتریکی مغز نیز در درمانهای نوروتراپی استفاده میشود. در این درمانها، از جریانهای الکتریکی مستقیم یا الکترومغناطیسی کمولتاژ برای تغییر فعالیت بخشهای خاصی از مغز استفاده میشود. از آنجایی که دستگاهها در نزدیکی مغز قرار داده میشوند و وارد پوست مغز نمیشوند، روشهایی غیرتهاجمی محسوب میشوند.
نوروتراپی به افراد کمک میکند طرز فکری شفافتر داشته باشند. افراد با چنین طرز فکری میتوانند تصمیمات مثبت بیشتری (برای مثال، ترک اعتیاد) بگیرند. بهبود حافظه و تمرکز، کاهش تکانشگری و اضطراب، داشتن خوابی آرامتر و حتی کاهش میل به مصرف مواد اعتیادآور از فواید این روش درمانی محسوب میشوند. از این روش برای درمان بیماریها و شرایط زیر در کلینیکهای روانپزشکی معتبری مانند کلینیک پزشک اول استفاده میشود:
-
اختلال کمبود توجه بیشفعالی؛
-
اختلال دوقطبی؛
-
سردردهای خوشهای و میگرن؛
-
صرع مقاوم به دارو؛
-
اختلال اضطراب فراگیر؛
-
افسردگی و اختلال افسردگی اساسی؛
-
اختلال وسواس فکری-عملی؛
-
اختلال استرس پس از سانحه؛
-
اختلالات خواب مانند بیخوابی؛
-
اختلال طیف اوتیسم؛
-
اختلالات مصرف مواد؛
-
افسردگی مقاوم به درمان؛
-
خستگی مزمن؛
-
اضطراب و استرس؛
-
ضربه روحی؛
-
حملات پانیک یا عصبی؛
قبل، در طول و بعد از هر جلسه نوروفیدبک، پزشک سلامت فیزیکی، روانی و اجتماعی بیمار را بررسی میکند. علاوه بر آموزش تولید امواج مغزی، پزشک ممکن است مهارتهای شناختی را برای اصلاح تفکر، افزایش احساسات مثبت و خودآگاهی عاطفی به بیماران آموزش دهد. همچنین ممکن است با بیمار درباره ورزش و تغذیه نیز صحبت کند.
به خاطر داشته باشید که سرعت یادگیری همه افراد با یکدیگر متفاوت است و هیچ دو مغزی یکسان نیستند؛ بنابراین، تعداد جلسات لازم برای کاهش اضطراب و افسردگی هر فرد با فرد دیگر متفاوت است و به عواملی مانند سن و شدت بیماری نیز بستگی دارد؛ ولی، میتوان گفت افراد بهطور متوسط به حدود 15 تا 20 جلسه نیاز دارند. پزشک همه موارد ذکرشده را در نظر میگیرد تا بتواند برنامهای متناسب با نیازهای بیمار تدوین کند.
درمان استرس و اضطراب با نوروتراپی
عوامل استرسزای زندگی میتوانند باعث غیرعادیشدن امواج مغزی شوند. تحقیقات نشان میدهند که نوروفیدبک میتواند امواج مغزی را عادی کند و سطح اضطراب را کاهش دهد. در طول جلسه، بیماران با تکرار و بازخورد یاد میگیرند چگونه بهتدریج امواج مغزی خود را عادی کند و چگونه این امواج مغزی را برای مدت طولانیتری حفظ کند.
اتصالات غیرعادی بین قشر پیشپیشانی مغز و آمیگدال، نقشی اساسی در واکنشهای ناشی از اضطراب ایفا میکنند. در تحقیقی، 26 نفر با اضطراب بالا در جلسات بازخورد عصبی شرکت کردند. از آنها خواسته شد با مشاهده لحظهای اتصالات مغزی، خود را برای تقویت اتصالات بین پیشپیشانی مغز و آمیگدال هنگام مواجه با عوامل تحریککننده اضطراب، آموزش دهند. این تحقیق نشان داد با تقویت اتصالات بین بخشهای ذکرشده مغز میتوان سطوح اضطراب را حتی پس از پایان جلسات کاهش داد.
همچنین تحقیقات دیگری نشان میدهند بازخورد عصبی در کاهش مشکلات رفتاری ناشی از استرس و اضطراب در کودکان، موفق بوده است. با کمک این درمان، مغز میتواند اطلاعات را بهصورت بهتری پردازش کند و به تبع آن، مشکلات رفتاری کاهش مییابد. تحقیقات بسیاری نشان میدهند که این روش درمانی میتواند در بهبود تمرکز و داشتن خوابی آرامتر به کودکان کمک کند.
بسیاری از والدین روشهای نوروتراپی را برای کاهش اضطراب و استرس کودکان خود ترجیح میدهند؛ زیرا، درمانی جایگزین برای داروهاست و کودک را دچار عوارض جانبی نخواهد کرد. نوروفیدبک در کلینیک روانپزشکی انجام میشود و در شکلهای مختلفی مانند دستگاههای پوشیدنی، بازیها و برنامههای طراحیشده برای کودکان در این کلنیکها در دسترس است. فوق تخصص روانپزشک کودک این کلینیکها به کودکان کمک میکند با مشاهده احساسات لحظهای خود، نحوه مدیریت اضطراب و درماندگی را یاد بگیرند.
درمان افسردگی با نوروتراپی
بیماریهایی مانند افسردگی روی افکار و تصمیمات ما تأثیر میگذارند و ما را دچار چرخههای فکری منفی میکنند. نوروفیدبک میتواند این چرخهها را متوقف کند و مغز را به حالت عادی بازگرداند. به عبارت دیگر، با این روش درمانی، میتوانید به مغز آموزش دهید چگونه به حالت عادی بازگردد. پس از جلسات بیشتر، بازگرداندن مغز به حالت عادی آسانتر خواهد شد.
همچنین بهتر است بدانید که هر چه فعالیت لوب پیشانی چپ مغز بیشتر باشد، فرد، خُلق مثبتتری خواهد داشت. به عبارت دیگر، فعالیت غیرعادی در لوب پیشانی چپ میتواند منجر به افسردگی شود. با بازخورد عصبی میتوان لوب پیشانی چپ مغز را آموزش داد تا فعالتر شود و الگوهای تفکر مثبتتری داشته باشد.
در تحقیقی در سال 2019، از این روش برای درمان افراد مبتلا به افسردگی استفاده شد. پس از 12 هفته، این روش درمانی توانست به بهبود علائم بسیاری از بیماران کمک کند. یکی از بیماران این تحقیق، دچار ضربه روحی بود و سالها از افسردگی رنج میبرد. او روشهای درمانی مختلفی مانند دارو، هیپنوتیزمدرمانی، صحبتدرمانی و ورزش را امتحان کرده بود و این روشها توانسته بودند تا حدی به بهبود علائم او کمک کنند؛ ولی، 8 جلسه نوروفیدبک توانست علائم این فرد را بهصورت قابل توجهی بهبود دهد.
تحقیقات بیشتری برای بررسی تأثیرات نوروتراپی روی افسردگی انجام شده است. این تحقیقات نشان میدهند نوروفیدبک بهویژه زمانی که دیگر درمانها نمیتوانند کمکی به بهبود افسردگی کمک کنند، میتواند افسردگی بیماران را بهبود ببخشد. همچنین تحقیقات نشان میدهند که بازخورد عصبی آلفا یا تتا میتواند به بهبود آرامش، ضربه روحی و خلاقیت افراد مبتلا به اختلال افسردگی اساسی کمک کند.
درمان افسردگی و استرس در کلینیک پزشک اول
آیا روشهای سنتی درمان افسردگی و استرس نتوانستهاند کمکی به شما کنند و شما را با عوارض جانبی مختلفی روبهرو کردهاند؟ ما به شما توصیه میکنیم به کلینیک روانپزشکی پزشک اول مراجعه کنید و از خدمات نوروتراپی بهرهمند شوید؛ شما میتوانید پیش از استفاده از این خدمات درمانی با متخصصان باتجربه و ماهر این مجموعه ملاقات کنید و مطمئن شوید این روش مناسب شماست. همچنین اگر فرزند شما دچار اضطراب است و هنوز درباره استفاده از این خدمات درمانی مطمئن نیستید، میتوانید با فوق تخصص روانپزشک کودک این مجموعه ملاقات کنید و اطلاعات بیشتری به دست آورید. همین الان میتوانید از طریق لینک زیر نوبتی برای ملاقات با متخصصان باتجربه کلینیک پزشک اول رزرو کنید و از فواید خدمات درمانی پیشرفته این کلینیک بهرهمند شوید.
