ارتودنسی دندان یکی از شاخهها و تخصصهای دندانپزشکی است. در این تخصص، دندانپزشکان به درمان ناهماهنگی فک و عدم جفت شدن دندانها روی هم میپردازند، که به آن مال اکلوژن نیز گفته میشود. ارتودنسی علاوه بر بهبود عملکرد دندان و دهان، می تواند به زیبایی صورت نیز کمک کند. متخصصان ارتودنسی بر اساس شرایط و نیازهای هر فرد، درمانهای لازم را انجام میدهند. در ادامه توضیح مختصری درباره ارتودنسی و انواع روشهای آن، و همچنین برای چه کسانی این درمان مناسب است، ارائه میدهیم.
ارتودنسی دندان چیست؟
در پاسخ به این سوال، ارتودنسی یکی از تخصصهای دندانپزشکی است که به تشخیص، پیشگیری و درمان ناهنجاریها، نامنظمیها و ناهماهنگیهای دندانها و فکها میپردازد. با صاف و مرتب کردن دندانها، زیبایی طرح لبخند، سلامت دهان و دندان را بهبود میبخشد و در نهایت زیبایی افراد را افزایش میدهد.
ارتودنسی شامل چه درمانهایی است؟
متخصصان ارتودنسی برای حل مشکلات مختلف بیماران و مراجعین از ارتودنسی دندان بهره میبرند. این مشکلات شامل اصلاح فواصل بین دندانها، تراز کردن دندانهای بالا و پایین، صاف کردن دندانهای مائل، بهبود گفتار و توانایی جویدن، بهبود سلامت لثهها و دندانها، جلوگیری از ساییدگی و آسیبدیدگی دندانها، درمان مشکلات بایت و همچنین تراز نبودن فکها میباشد. از جمله روشهایی که توسط متخصصان ارتودنسی استفاده میشود میتوان به ابزارها و روشهای مختلف ارتودنسی اشاره کرد که بهبود ظاهر و سلامت دندانها را تضمین میکند.
ارتودنسی دندان برای چه کسانی مناسب است؟
افرادی که دارای نامنظمی و عدم هماهنگی بین دندانها و فک و یا اصطلاحا مالاکلوژن هستند، به انواع درمان های ارتودنسی دندان نیاز دارند. اگر فک و دندانها به درستی رشد نکنند و در شرایط نرمال و طبیعی قرار نگیرند، شرایطی ایجاد می کنند به نام مال اکلوژن. در مالاکلوژن دندانها کج میشوند و موقعیت نامناسبی به دست میآورند. این وضعیت بیماری نیست و بر سلامت جسمی تأثیری ندارد.
این وضعیت یک تغییر در موقعیت طبیعی دندانها است. با این حال، و هرچند که این وضعیت بیماری تلقی نمیشود، ممکن است روی ظاهر صورت و دندانها تأثیر بگذارد و منجر به بروز احساساتی مثل خجالت زدگی، کاهش اعتماد به نفس و حتی افسردگی شود و یا روی توانایی خوردن غذا و گفتار نیز تأثیر بگذارد.
انواع ارتودنسی دندان
ارتودنسی دندان انواع مختلفی دارد که شامل چند تقسیم بندی مختلف می باشد، اما برای بیان و درک بهتر، ما در اینجا بر اساس نوع ابزار و عملکرد، آنها را تقسیم بندی میکنیم، که به طور کلی به 2 دسته تقسیم میشود: ثابت و متحرک.
ارتودنسی ثابت
درمان ارتودنسی ثابت یک نوع درمان برای تراز کردن دندانها به مدت طولانی است که از تجهیزات خاص ثابت برای این منظور استفاده میشود. این ابزارها باید طی تمام مدت درمان در دهان قرار داشته و تا زمان تمام شدن درمان توسط دندانپزشک از آنها خارج نشود.
این روش معمولا برای افرادی با وضعیت دندانی پیچیده توصیه میشود و بیمار باید به صورت دورهای به دندانپزشک مراجعه کرده تا پلاکها براساس پیشرفت درمان تنظیم و تصحیح شوند.
انواع ارتودنسی ثابت
ارتودنسی با بریس (براکت و سیم) یکی از روشهای معمول و تاریخی برای بهبود ترتیب دندانها است که انواع مختلفی دارد. این انواع شامل:
- 1. ارتودنسی با بریسهای فلزی: این یکی از رایجترین انواع ارتودنسی ثابت است که بریسها از جنس فلزی هستند.
- ارتودنسی با بریسهای سرامیکی: در این روش از بریسهای سرامیکی استفاده میشود که کمتر قابل رؤیت هستند.
- ارتودنسی لینگوال یا پشت دندانی: در این روش، بریس و سیم در پشت دندانها نصب میشوند و از دید خارج نیستند. این روش عمدتا برای مشکلات ساده تر استفاده میشود.
- 4. ارتودنسی دیمون: این روش از بریسهای دیمون استفاده میکند که قابلیت باز و بسته شدن دارند و بهبود ترتیب دندانها را تسریع میکنند.
ارتودنسی شفاف (نامرئی) یا بیرنگ چیست؟
یکی از انواع ارتودنسی ثابت، ارتودنسی شفاف است که برای این روش از براکتهای بیرنگ و شفاف استفاده میشود، به خاطر در بین مردم به آن ارتودنسی شفاف می گویند. در ارتودنسی شفاف یا ارتودنسی بیرنگ، براکتهای شیشهای یا بیرنگ بر روی سطح دندان چسبانده میشود و سیم متصل به آنها هم میتواند فلزی با رنگ سفید باشد که بسته به نوع درمان و نظر متخصص ارتودنسی انتخاب و انجام میگیرد.
ارتودنسی متحرک
در این روش از ابزاری استفاده میشود که نیازی به قرار دادن آن در دهان برای مدت طولانی و تا پایان درمان نیست. این ابزار باید معمولاً در دهان شخص حدود 22 ساعت در طول روز و شب به کار گرفته شود. در روش ارتودنسی متحرک، یک قالب از دندانهای فک بالا و پایین گرفته میشود و در نهایت یک پلاک برای دندانها تهیه میشود که فرد میتواند آن را هر زمان که نیاز شد از دهان خارج کند. این نوع ارتودنسی دندانها شامل انواع مختلفی است.
انواع ارتودنسی متحرک
همچنین در ارتودنسی متحرک، چهار نوع ابزار مختلف استفاده میشود:
- ارتودنسی نامرئی یا الاینر شفاف: این ابزار به دلیل بیرنگ بودن کل پلاک، یکی از محبوبترین انواع ارتودنسی متحرک است.
- 2. متحرک زد اسپرینگ: این ابزار برای جلو کشیدن دندانهایی که به عقب رفتهاند، استفاده میشود.
- 3. بریس های هاولی: این ابزار برای به عقب کشیدن دندانهای فک بالایی که بیش از حد جلو باشند، استفاده میشود.
- 4. ریتینر: این ابزار نگهدارندهای است که پس از پایان درمان برای تثبیت موقعیت جدید دندانها استفاده میشود.
کدام روش ارتودنسی بهتر است؟
بهتر است بگوییم که روش های درمان ارتودنسی دندان به سن، شرایط و مشکلات بیمار بستگی دارد. اگر مشکلات کمی و جزئی باشند، می توان با استفاده از ارتودنسی متحرک و در مدت زمان کوتاهی آنها را درمان کرد. اما اگر مشکل شدید باشد، ممکن است نیاز به استفاده از ارتودنسی ثابت باشد. تعیین نوع دقیق روش درمان باید پس از بررسی و معاینه های لازم توسط متخصص صورت گیرد.
ارتودنسی کودکان به چه معناست؟
ارتودنسی دندان به معنای منظم کردن دندانها، رفع ناهنجاریها، و اصلاح موقعیتهای غیرعادی فک و دندان است. این درمان نه تنها در بزرگسالی بلکه به طور خاص و از دوران کودکی نیز قابل انجام است. ارتودنسی کودکان به طور ویژه به مجموعهای از اقدامات گفته میشود که برای پیشگیری از ایجاد نامنظمیهای دندانی و درمان به موقع این مشکلات در دوران کودکی انجام میگیرد. هدف از ارتودنسی کودکان، ایجاد دندانهای مرتب و سالم و نیز بهبود عملکرد دهان و فک در آینده است.
از کجا متوجه شوم که کودک من نیاز به درمان ارتودنسی دارد؟
از آنجا که هرگونه تغییر در موقعیت دندانها و فک ارتباطی با ارتودنسی دارد، بنابراین هر گونه مشکل در موقعیت دندانهای کودکان خود را به عنوان یک نشانه از ضرورت مراجعه به یک متخصص دندانپزشک کودکان در نظر بگیرید. به عبارت دیگر، اگر متوجه شدید که دندانهای دائمی فرزندتان کج هستند، یا یکی از فکهایش جلوتر یا عقبتر از حالت طبیعی است، یا بین دندانهایش در جلو، یا بین تمامی دندانهایش فاصله وجود دارد، یا یکی از فکهایش بیشتر به سمت راست یا چپ متمایل است، دندانهای شیری او زودتر یا دیرتر افتاده است یا هنوز نیافتاده، بعد از سن 5 سالگی هنوز انگشتان خود را مکنده یا از شیشه شیر استفاده میکند، تنفس او از دهان است و به جای استفاده از بینی خود، از دهان نفس میکشد، و یا هنگام قورت دادن غذا زبانش را به سقف دهان نزدیک نمیکند بلکه به دندانهای جلو میخورد، حتما برای ارزیابی و شروع ممکن درمان ارتودنسی کودکان، به یک متخصص ارتودنسی مراجعه کنید.
عوامل تاثیرگذار در قیمت ارتودنسی دندان
ارتودنسی دندان قیمتهای مختلفی دارد و عوامل متعددی بر هزینه آن تأثیر میگذارند. عواملی که در قیمت ارتودنسی دندان تأثیرگذارند عبارتند از:
- سن بیمار
- وضعیت دندان بیمار
- میزان ناهنجاری فک
- روش اجرای ارتودنسی دندان
با توجه به این عوامل، قیمتهای ارتودنسی متفاوت خواهد بود.
