زمانی که جدایی زوجین اتفاق می افتد یا یکی از آن ها فوت می کند، موضوع نگهداری و سرپرستی فرزند یا فرزندان مطرح می شود. به طور کلی و فارغ از جنسیت فرزند، حضانت فرزند هنگام طلاق تا سن 7 سالگی با مادر خواهد بود، چراکه فرزند تا این سن نیازهای اساسی و عاطفی مختلفی دارد که یک مادر می تواند به آن ها به شکل بهتر پاسخ دهد. اما گاهی اوقات شرایط به گونه ای رقم می خورد که عدم صلاحیت مادر برای نگهداری از فرزندش مشخص می شود. از همین رو تصمیم داریم در این مقاله در رابطه با شرایط سلب حضانت فرزند از مادر صحبت کنیم تا متوجه نکات مربوط به این موضوع شوید.

منظور از حضانت چیست؟

پیش از آنکه بررسی کنیم شرایط سلب حضانت به چه شکل است، در این بخش تصمیم داریم به تعریف حضانت و سن قانونی حضانت دختر و پسر بپردازیم. همانطورکه اشاره شد، زوجین بعد از آنکه تصمیم به جدایی می گیرند، باید در رابطه با آینده و زندگی فرزندشان نیز تصمیم بگیرند.

اگر طلاق به صورت توافقی باشد، زن و شوهر در صلح و آرامش به مصلحت فرزند خود فکر می کنند تا بتوانند بهترین انتخاب را برای دادن حضانت پیدا کنند و قانون نیز به انتخاب زوجین احترام می گذارد. اما اگر طلاق به صورت یکطرفه باشد، یعنی خانم یا آقا این تصمیم را گرفته باشند، انتخاب سرپرست برای حضانت فرزند باید مطابق با قانون پیش برود.

طبق قانون، حضانت فرزند دختر از بدو تولد تا هفت سالگی با مادر است و بعد از آن، یعنی از هفت تا نه سالگی حضانت به پدر واگذار می شود. بعد از نه سالگی، خود فرزند دختر باید تصمیم بگیرد که ادامه زندگی را در کنار مادر یا پدر ادامه دهد. در رابطه با فرزند پسر نیز شرایط به این شکل است که فرزند پسر از بدو تولد تا هفت سالگی با مادر خود خواهد بود و در ادامه حضانت تا پانزده سالگی به پدر واگذار می شود و بعد از آن باید خودش تصمیم بگیرد که ادامه زندگی را با مادر یا پدر سپری کند.

شرایط والدین برای قبول حضانت فرزند

پدر و مادر برای آنکه بتوانند حضانت فرزند خود را قبول کنند، باید به طورکلی یکسری شرایط داشته باشند تا قانون با توجه به آن ها تعیین کند که پدر یا مادر امکان گرفتن حضانت فرزند را دارند یا خیر! این شرایط عبارتند از:

• داشتن شایستگی اخلاقی

• سلامت و بلوغ عقل

• مسلمان بودن و باور داشتن بر دین اسلام

• عدم ابتلا به بیماری های واگیردار

• عدم درگیری با بیماری های روانی

• عدم اعتیاد

حضانت مادر

همانطورکه اشاره شد، حضانت فرزند، چه پسر و چه دختر از زمان تولد تا هفت سالگی برعهده مادر می باشد. دلیل چنین موضوعی، این است که کودک در این بازه سنی به مهر و محبت بیشتری نیاز دارد و یک مادر می تواند به این نیازها به بهترین شکل پاسخ دهد. در ماده 1169 قانون مدنی، مقرر شده است که حضانت طفل، درصورت جدایی والدین با مادر خواهد بود و این انتخاب بر حالت دیگر اولویت دارد.

در ماده مذکور، گفته شده که حضانت مادر بر حضانت پدر اولویت دارد؛ پس اینگونه نیست که حضانت فرزند تا 7 سالگی اصلا به پدر یا شخص دیگر داده نشود، بلکه ممکن است مادر صلاحیت قبول حضانت را نداشته باشد که در چنین حالتی حضانت فرزند از مادر سلب می شود و این حق به پدر یا سایر اقوام واگذار می گردد. اما چه زمان حضانت از مادر سلب می شود؟

چه زمان حضانت از مادر سلب می شود؟

در بخش قبل به این مورد اشاره کردیم که سپردن حضانت فرزند تا ۷ سالگی به مادر اولویت دارد و در ادامه نیز گفتیم که گاهی اوقات بنا به وجود برخی از دلایل، حق حضانت از مادر سلب خواهد شد؛ اما چه زمان این اتفاق می افتد؟ در ماده 1170 و 1173 قانون مدنی و ماده 41 قانون خانواده در رابطه با این موضوع صحبت شده است که در ادامه به آن خواهیم پرداخت.

جنون و دیوانگی: اولین موردی که موردبررسی قرار می گیرد، سلامت عقلانی شخص مادر است. اگر در این بررسی ها مشخص شود که مادر مبتلا به جنون یا دیوانگی است، صلاحیت وی برای سرپرستی و نگهداری از فرزندش سلب خواهد شد.

ازدواج مجدد مادر با شخصی دیگر: از دیگر شرایط سلب حضانت فرزند از مادر می توان به ازدواج مجدد وی با شخصی دیگر اشاره کرد. البته اگر پدر و مادر فرزند راضی باشند و همسر جدید مادر نیز مشکلی نداشته باشد، حق حضانت می تواند به مادر برسد.

عدم مراقبت و رسیدگی کامل به فرزند: گاهی اوقات یک مادر نمی تواند به خوبی و درستی از کودکش مراقبت کند و سلامت جسم، روح و عقل فرزند را به خطر می اندازد. اگر چنین موضوعی ثابت شود، حق حضانت از مادر سلب خواهد شد.

درگیری مادر با مسائل غیراخلاقی: اگر مادری درگیر مسائل غیراخلاقی باشد و ثابت شود کارهایی خلاف عرف و اسلام انجام می دهد، شاهد سلب حضانت فرزند از مادر خواهیم بود.

دعاوی مربوط به سلب حضانت فرزند از مادر

در برخی از مواقع شرایط به گونه ای رقم می خورد که بر سر حضانت فرزند اختلاف و مشکل پیش می آید، به طوری که برای مثال پدر برای آنکه حق حضانت را به همسر سابق خود ندهد، دست به هرکاری می زند تا ثابت کند زن صلاحیت نگهداری و مراقبت از فرزندش را ندارد. در چنین دعاوی، کوچکترین اشتباه می تواند به ضرر فرزند یا حتی یکی از والدین باشد، از همین رو توصیه می شود در چنین موقعیت هایی حتما به وکیل مراجعه کنید.

اگر ساکن غرب تهران هستید و به دنبال بهترین وکیل خانواده در غرب تهران می گردید، باید این نکته را در نظر داشته باشید که وکیل انتخابی صلاحیت و توانایی رسیدگی به پرونده را داشته باشد؛ درواقع باید گفت این روزها تعداد وکلایی که ادعا می کنند توانایی بالایی برای رسیدگی به پرونده های سخت و پیچیده را دارند، رو به افزایش است، درحالی که تمام این ادعاها درست نیست و نباید به حرف اعتماد کرد.

شما باید با ویژگی های بهترین وکیل در غرب تهران آشنا شوید و با درنظر گرفتن آن ها انتخاب خود را انجام دهید. از مهم ترین ویژگی های یک وکیل خوب می توان به دانش و سطح علم بالا، صادق و امانت دار بودن، وقت شناسی، پیگیر بودن و … اشاره کرد. حال برای آنکه کار شما ساده تر شود، پیشنهاد می شود وکیل موردنظر را از سایت حقوقی وکیل از ما انتخاب کنید. این سایت یک مرجع معتبر برای معرفی وکلا در زمینه های مختلف و شهرهای متفاوت است؛ البته شما باید سوابق و تجربیات وکلایی که معرفی می شوند را نیز بررسی کنید تا از انتخاب خود مطمئن شوید.

کلام آخر

اگر درگیر پرونده ی جدایی هستید و در این میان تکلیف آینده فرزندتان معلوم نیست، باید با همسر خود بر سر موضوع حضانت فرزند به توافق برسید. حال اگر بنا به هر دلیلی این توافق حاصل نشود، زوجین باید براساس قانون عمل کنند. طبق قانون، حضانت فرزند، چه پسر و چه دختر تا 7 سالگی برعهده مادر خواهد بود تا به تمام نیازهای فرزند به درستی رسیدگی شود. اما گاهی اوقات شرایط به گونه ای رقم می خورد که مادر صلاحیت نگهداری از فرزند را ندارد که در چنین موقعیتی بحث سلب حضانت فرزند از مادر مطرح می شود که در این مقاله به طور کامل در رابطه با آن صحبت کردیم و هرآنچه باید می دانستید را در اختیارتان قرار دادیم.

منبع: وکیل از ما