طرز فکر صفر یا صد نوعی طرز فکر مخرب محسوب می شود که در آن فرد نمی تواند میانه رو باشد. این افراد در مقابله با حواث و رخداد ها یا آتشی برخورد می کنند و یا سریع خود را می بازند. در این بخش از موفقیت پارس مگ به شما یاد می دهیم چگونه از این تفکر خلاص شوید.

طرز فکر صفر یا صد

صفر و صد بودن - طرز فکر صفر یا صد

خط‌کش برخی اشخاص فقط عدد صفر و صد بر آن نقش بسته است. این افراد به هنگام قضاوت در هر موضوعی، جز دو گزینه ملاک دیگری برای ارزیابی ندارند. از میان رنگ­ها فقط سیاه و سفید را می‌بینند و هر چیزی را جز با این دو مقیاس رنگ‌آمیزی نمی­کنند. بر خلاف اینان اشخاص دیگری هستند که نه تنها بر خط‌کش‌شان از صفر تا صد حک شده است، بلکه هر عدد خود به لایه‌های خُردتری تقسیم می‌شود. از همین رو مجبور نیستند به هنگام قضاوت در هر زمینه‌ای، فقط با دو گزینۀ سیاه و سفید به رنگ‌آمیزی هر چیزی بپردازند.

یادآوری این نکته لازم است که در این نوشتار فقط بازخورد رفتارهایی بررسی می‌شود که منشأ آن به خصلت‌های منشی بازمی‌گردد. پیش‌فرض‌ها و اندیشه‌ها در این‌گونه رفتارها هیچ نقشی ندارد. بدین نکته از آن رو اشاره رفت که برخی ممکن است تصور کنند پیش‌فرض‌های معرفتی شخص چه بسا در اتخاذ چنین رفتاری دخیل باشد. این مسئله موضوعی است دیگر و خارج از حوزۀ بحث این نوشته. گر چه ممکن است برخی افراد در تشخیص منشأ این نوع رفتارها به خطا قضاوت کنند و دو حوزۀ خصلتی و معرفتی را درهم آمیزند.

این دو گانگی خصلتی را با اندک تأملی می‌توان در پیرامون‌ خود دید. برخی حتی در برخوردهای حوزۀ شخصی خود نیز چنین رفتاری از آن‌ها سرمی‌زند. مثلاً فقط بعضی غذاها یا میوه‌ها را دوست دارند. تنها با اشخاص مشخصی روابط کاملاً دوستانه دارند و با عده‌ای دیگر به صورت خصمانه برخورد می‌کنند. گروهی را صد در صد خوب می‌پندارند و دسته‌ای دیگر را صد در صد بد. حال آن‌که با عده‌ای می‌توان نه دوست بود و نه روابط خصمانه داشت و یا گروهی را نه بد دانست و نه خوب

عادات زنان موفق که باعث پیشرفتشان می شود کدام اند ؟

تفکر جایگزین:

به خود می‌گویم که به‌ندرت در زندگی، چیزی صفر یا صد است. من باید به‌صورت طیفی موضوع را ببینم. باید عملکردم را واقع‌بینانه ارزیابی کنم و هر دو جنبه مثبت و منفی را در نظر بگیرم. به قسمت‌های موفقیت‌آمیز عملکرد خود نیز فکر می‌کنم. هیچ چیز خوب یا بد مطلق نیست. اگر صفر یا صدی فکر کنم، عزت‌نفس خودم را زیر سوال می‌برم.

تفکر صفر یا صد - طرز فکر صفر یا صد

از خودم می‌پرسم: آیا من از خودم انتظار کامل بودن را دارم؟ هیچ انسانی کامل نیست و من حق اشتباه کردن دارم. قرار نیست به همه اهدافم برسم، من انسانم و جایز الخطا. خوب است که به اهداف ذهنم برسم، ولی اگر نرسم هم فاجعه اتفاق نیفتاده است. من بر کارها و عملکردهای موفقم تمرکز می‌کنم و نه شکست‌هایم، زیرا می‌دانم از این طریق، عملکرد من بهبود پیدا می‌کند.

نمونه‌هایی از طرز فکر صفر یا صدی

در پیدا کردن شغل

تازه از دانشگاه فارغ التحصیل شده‌اید و اولین مصاحبه‌ی شغلی‌تان را انجام داده‌اید. یک هفته بعد متوجه می‌شوید شرکت مورد نظر، فرد دیگری را استخدام کرده است و شما با خودتان فکر می‌کنید: «من هرگز نمی‌توانم شغلی پیدا کنم!».

در مهمانی

معمولا خجالتی هستید و ترجیح می‌دهید فقط با دو سه تا از دوستان‌تان که با آن‌ها راحت‌تر و آشناترید وقت بگذرانید. اما یکی از دوستان‌تان شما را به مهمانی یکی از همکاران خود دعوت می‌کند. با اینکه تمایلی ندارید و می‌دانید که فقط با یک نفر در این مهمانی آشنا هستید، در آن شرکت می‌کنید.

در مهمانی کاملا مشخص است که همه‌ی مهمان‌ها با همدیگر آشنایی دارند و شما تمام وقت‌تان را با گوشی همراه‌تان سرگرم می‌شوید یا اغلب به گوشه‌ای می‌روید و از جمع کناره می‌گیرید. پیش خودتان فکر می‌کنید: «هیچکس دوست ندارد با من حرف بزند، چون هیچکس از من خوشش نمی‌آید!».

کار کردن روی یک پروژه

پروژه‌ای را به شما محول کرده‌اند که هرگز مشابه آن را نداشته‌اید. حین کار به مشکلی برمی‌خورید که نمی‌دانید چطور باید آن را برطرف کنید و ناگهان احساس می‌کنید مغلوب شده‌اید. فکر می‌کنید دیگر شکست خورده‌اید و هیچ دلیلی ندارد کار را ادامه دهید و آن را به پایان برسانید، چون باورتان این است که نتیجه کامل نخواهد بود.

رژیم گرفتن

تصمیم می‌گیرید تغییری در رژیم غذایی و وزن‌تان ایجاد کنید. سعی می‌کنید در هر وعده، غذا‌های سالمی بخورید و هر روز ۴۵ دقیقه ورزش می‌کنید و تلاش‌تان برای سبک زندگی سالم را شروع می‌کنید. همه چیز خوب پیش می‌رود تا اینکه بعد از یک هفته، در یک جشن تولد، کیک و غذای چرب و سنگین می‌خورید و شب بعد از برگشتن به خانه ناگهان دچار پشیمانی و ناامیدی می‌شوید و باورتان این است که سبک زندگی سالمی که در پیش گرفته بودید شکست خورده و دیگر ادامه نمی‌دهید و دوباره جلوی تلویزیون لم می‌دهید و هله هوله خوری را از سر می‌گیرید!

32 ترفند بیدار ماندن شب امتحان و افزایش عملکرد مغز

وسواس فکری - طرز فکر صفر یا صد

ارتقاء شغلی

سوپروایزتان استعفا داده است و شما قرار است جای او را بگیرید و سمَت‌تان بالاتر برود. اما کاندید بهتری برای این پُست پیدا می‌شود و جای شما را می‌گیرد. در این موقعیت شما فکر می‌کنید کارتان در این شرکت وقت تلف کردن است و شما هرگز نخواهید توانست ارتقاء شغلی بگیرید.

ملاقات با جنس مخالف

در دانشگاه با دختری آشنا شده‌اید که احساس می‌کنید به او علاقه مندید و او نیز بی‌تمایل به شما نیست. او را برای یک قرار ملاقات به رستورانی دعوت می‌کنید، اما او دعوت شما را رد می‌کند بدون اینکه زمان دیگری را جایگزین کند. شما ناامید و افسرده پیش خود فکر می‌کنید همیشه و تا آخر عمرتان باید تنها و مجرد بمانید، زیرا هیچکس از شما خوشش نمی‌آید.

مطمئنا همه‌ی این موقعیت‌ها تا حدودی حس منفی ایجاد می‌کنند و طبیعی است که وقتی کاری آن گونه که انتظار داشتید پیش نرود، کمی ناامید شوید، اما این حس نباید ادامه دار شود و تمام تمرکزتان را به خود معطوف کند و باعث شود جنبه‌های مثبت را نادیده بگیرید. این طرز فکر صفر یا صدی می‌تواند اضطراب، ضعف اعتماد بنفس و حتی خشم و عصبانیت ایجاد کند که همگی برای سلامت جسم و روح‌تان مضراند.

آدم‌ها تمایل دارند در مورد احساسات خود بزرگنمایی کنند و هرازگاهی از کلمات سنگین به عنوان راهی میانبُر برای راحت کردن کار خود استفاده می‌کنند. اما اگر این طرز تفکر سیاه و سفید تبدیل به وضعیتی مزمن و ماندگار شود، بر نحوه‌ی تجزیه و تحلیل شما از پیرامون‌تان اثر جدی می‌گذارد.

فکر می‌کنید با منفی دیدن دنیا و اجتناب از تجربیات جدید تا چه اندازه می‌توانید به هدف‌تان برسید؟ اگر تا زمانی که کاملا مطمئن نشوید عالی هستید دست به عمل نزنید، فقط دو گزینه پیش روی خود می‌گذارید: پیروزی یا شکست؛ و از آنجایی که هیچکس بدون اشتباه نمی‌تواند پیش برود، شما نیز مرتکب خطا‌هایی خواهید شد و با اولین اشتباه، متوقف شده و ناچارا فقط گزینه‌ی شکست برای‌تان باقی می‌ماند.

اگر این الگوی فکری شماست و کمال گرایی چیزی است که تمام زمینه‌های زندگی‌تان را دربرگرفته، پس باید هر چه زودتر اراده کنید و تصمیم بگیرید که طرز تفکرتان را تصحیح کنید.

برای رهایی از طرز فکر صفر یا صد چه کنیم ؟

قدم اول: یاد بگیرید که طرز فکر صفر و صدی را شناسایی کنید

به کلام‌تان دقت کنید؛ آیا معمولا به جای «وَ» از «یا» استفاده می‌کنید؟ آیا کلماتی مانند هرگز و همیشه و همه و هیچی و … زیاد در کلام‌تان شنیده می‌شود؟ پس احتمالا همه چیز را سیاه یا سفید می‌بینید و فضایی برای رنگ خاکستری باقی نمی‌گذارید که ناچارا بخشی از هر سناریویی در زندگی است.

نکات نوشتن رزومه موفق و کامل جهت استخدام شدن را بدانید

سعی کنید از تغییر در کلماتی که اغلب به کار می‌برید شروع کنید. مثلا به جای اینکه بگویید: «هفته‌ی خیلی بدی داشتم» بگویید: «هفته‌ای که پشت سر گذاشتم خوب بود و با چالش‌هایی نیز روبرو شدم». شاید تصور کنید این‌ها فقط چند کلمه‌اند و قدرتی ندارند، اما این طور نیست. همین کلمات ظاهرا ساده می‌توانند روی طرز فکرتان اثر بگذارند، زیرا بازتابی از ایده‌های‌تان هستند.

افکار آشفته - طرز فکر صفر یا صد

قدم دوم: حساب خود باوری‌تان را از نحوه‌ی عملکردتان جدا کنید

وقتی احساسات و باور‌هایی که نسبت به خود دارید را فقط به نحوه‌ی عملکردتان ربط می‌دهید و بر اساس آن خود را می‌سنجید، عزت نفس و خودباوری‌تان اغلب در جهت منفی تغییر می‌کند و اگر هم کاری را خوب انجام دهید و احساس خوبی نسبت به خودتان پیدا کنید، دوامی نخواهد داشت، زیرا عملکردتان پیوسته در حال تغییر است.

به جای اینکه بر اساس چند معیار متغیر (مثلا پیشرفت‌تان به سمت هدفی که در سر دارید یا در پروژه‌ای که روی آن کار می‌کنید) خودتان را بسنجید، به ویژگی‌هایی از خودتان توجه کنید که ثابت و مداوم‌اند. مثلا مسئولیت پذیری‌تان، روراستی‌تان یا خانواده دوست بودن‌تان. این خصوصیات چیزی نیستند که با اشتباهات کوچک که طبیعتا در طول زندگی رخ می‌دهند، دستخوش تحولات شوند.

قدم سوم: تمام گزینه‌های پیش روی‌تان را ببینید

اگر طرز فکرتان صفر یا صدی باشد، ممکن است بدون اینکه تمام اطلاعات ارزشمند را در موقعیتی ببینید و ارزیابی کنید، فورا تصمیم بگیرید. مثلا به جای اینکه فکر کنید یا باید بتوانید هفت روز هفته، هر روز ورزش کنید یا اینکه اصلا ورزش نکنید، بهتر است این طور فکر کنید که به برنامه‌ای نیاز دارید تا برای روز‌هایی که وقت آزاد بیشتری دارید، سی دقیقه ورزش در نظر بگیرید.

قدم چهارم: به ویژگی‌های مثبت‌تان فکر کنید

هر شب قبل از خواب چند کاری را که طی روز انجام داده‌اید و به خصوصیات مثبت شخصیت‌تان مربوط می‌شود پیش خودتان مرور کنید. مثلا اگر برای همسایه‌تان که نمی‌تواند از خانه بیرون بیاید، خرید کرده‌اید یا اگر با وجود تمام مشغله‌هایی که داشته‌اید با دوست‌تان تماس گرفته‌اید تا حال خواهر بیمارش را جویا شوید، پس حتما انسان مهربان و دلسوزی هستید و باید به خودتان ببالید. یا اگر پیاده روی بعدازظهرتان را به خاطر تماشای سریال از دست نداده‌اید پس بااراده‌اید و همین به شما انگیزه می‌دهد تا نسبت به خودتان مثبت‌تر فکر کنید.

یکی از بهترین راه‌ها برای غلبه بر طرز فکر صفر یا صدی این است که باور کنید هر کاری که انجام می‌دهید نیازی نیست صد در صد کامل باشد. فقط این باور است که کمک‌تان می‌کند نگاه‌تان را به خودتان تغییر دهید و انگیزه‌ی تکرار کار‌های خوب را در خود تقویت نمایید.

چگونه معذرت خواهی کنیم که کدورتی باقی نماند ؟

قدم پنجم: سوال‌های مهمی پیش خود مطرح کنید

وقتی درگیر طرز فکر صفر یا صدی می‌شوید، چند لحظه فکرتان را متوقف کنید و هر دو روی سکه را ببینید. مثلا درست است که شما در برنامه‌ی کاهش وزن‌تان نباید کیک و شیرینی و غذای سنگین می‌خوردید، اما حس بسیار بد ِ بعد از آن را نیز تجربه کردید، پس می‌دانید که دفعه‌ی بعد اگر در موقعیتی مشابه قرار گرفتید که ممکن است وسوسه شوید، این لحظه را به خاطر می‌آورید و به یاد حس بدی که تجربه کرده‌اید می‌افتید، بنابراین انتخاب می‌کنید که دسر وسوسه انگیز را نادیده بگیرید تا دوباره دچار آن حس ناخوشایند نشوید.

افکار پلید - طرز فکر صفر یا صد

ضمنا به جای اینکه فرضیه صادر کنید، به حقایق فکر کنید. مثلا آیا واقعا یک وعده کیک و غذای سنگین می‌تواند کل برنامه‌ی کاهش وزن‌تان را بهم بریزد؟ یا اینکه خودتان را اینقدر ضعیف و بی‌اراده فرض می‌کنید که باور دارید تلاش‌های‌تان به موفقیت منتهی نخواهد شد؟ وقتی به حقایق نگاه می‌کنید، می‌توانید طرز فکر منفی و صفر یا صدی‌تان را کنار بزنید و به روال عادی‌تان برگردید و به تلاش‌های‌تان ادامه دهید.

قدم ششم: از یک دوست صمیمی و قابل اطمینان کمک بخواهید

اگر می‌بینید واقعا نمی‌توانید در موقعیت پیش آمده، همه‌ی گزینه‌ها را ببینید یا قادر به پیدا کردن جنبه‌های مثبت مسئله‌ای نیستید، با یک دوست صمیمی که به او اطمینان دارید مشورت کنید تا از زاویه دید او نیز بهره ببرید. او می‌تواند به شما کمک کند سایر احتمالات و گزینه‌ها را نیز در نظر بگیرید و غیر از سیاه و سفید، به طیف خاکستری مسائل نیز اهمیت بدهید. یک دوست خوب می‌تواند شما را وادار کند افکار اولیه‌تان را به چالش بکشید و ایده‌های جدید را به ذهن‌تان وارد کنید.

قدم هفتم: ببینید در چه موقعیت‌هایی بیشتر دچار طرز فکر صفر یا صدی می‌شوید

سعی کنید کمی بیشتر موقعیت‌ها را ارزیابی کنید. شاید وقتی با کمبود وقت مواجه می‌شوید یا استرس زیادی به شما وارد می‌شود دچار طرز فکر سیاه و سفید می‌شوید. یا شاید بعد از هر بار بگومگو کردن در خانه با همسرتان، در محل کار دچار این نوع طرز فکر می‌شوید و بر عملکردتان اثر می‌گذارد.

وقتی عوامل برانگیزاننده‌ی طرز فکر صفر یا صدی‌تان را پیدا کنید، می‌توانید احتمال وقوع‌شان را کاهش دهید. مثلا شاید چیزی که واقعا به آن نیاز دارید تا کمتر در شرایط عجله و استرس قرار بگیرید و دچار کمبود وقت نشوید، یک برنامه ریزی درست و اصولی طبق امور روزانه‌تان است.

میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱ رای

دیدگاهتان را بنویسید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید